Halk arasında en iyi tanınan ve en sık kullanılan bitkisel ilaçlardan ısırgan otu, antik çağlardan bu yana tedavi edici bir bitki olarak kullanılmış. Yunan bilgin Dioskorides ve Galen ısırgan otunun birçok hastalıktaki iyileştirici etkilerinden ve astım, akciğer ve karaciğer kökenli hastalıkların tedavisinde kullanımından bahsetmişler. Romalı bilgin Pliny ise kanamayı kontrol edici özelliklerini rapor etmiş. Geleneksel Afrika tıbbında burun kanamalarında enfiye şeklinde kullanılmış . Hindistan da rahim ve burun kanamalarda , cilt döküntülerinde, özellikle egzemalarda halen kullanılmakta. Kuzey Amerika yerlileri de bu bitkiyi romatizmal hastalıklarda ve doğuma yardımcı olarak kullanmışlar. Brezilya halk tababetinde, şeker hastalığında, ishalde, idrar yolu ve solunum hastalıklarında ve kadınlarda görülen anormal kanamalarda faydalanımı yaygın. Şu anda dünyada bitkisel tedavide en gelişmiş ve birikimli ülke olan Almanya’da birçok rahatsızlık yanı sıra prostat problemlerinde sıkça reçete edilmekte.
Isırgan yaprağı, provitamin A, B, C vitaminlerince ve potasyum tuzlarınca zengin. Asetil kolin, mineraller, salisilik asit ve organik asitler içeriyor. Yakıcı tüğlerinde ise karınca asiti (formik asit), asetik asit, histamin ve birtakım enzimler bulunur. Tüğlerindeki bu sıvı aslında yılan zehiri analoğudur, bu maddenin bağışıklık sistemini kamçılayıcı özelliği var. İçeriğindeki demir,klorofil ve vitaminler nedeniyle kansızlığa karşı etkili. Akut ve kronik eklem romatizmalarında kullanımı yaygın. Yapılan bir takım klinik çalışmalar ağrı ve eklem sertliklerini giderdiğini ve klasik ağrı ve yangı giderici ilaçların etkisini arttırdığını kanıtlamaktadırlar. İdrar yolu iltihaplarında ve mesane taşlarının düşürülmesinde kullanılır, idrar asitliğini dengeleyici özelliği mevcut. Çok iyi bir kan temizleyicidir. İdrar söktürücü özelliğinden dolayı vücutta ödeme sebep olan tüm rahatsızlıklarda yardımcı. Yüksek tansiyonu ve kan şekerini dengeleyici özelliği de mevcut. Gut hastalığında ve siyatik ağrılarında faydalı. Yemeklerden sonra bir fincan ısırgan çayı içmek sindirim üzerinde çok olumlu etkilere sahip, safra kesesini de çalıştırıcı etkisi var. Taze yapraklarının yenmesi ve çayının düzenli içilmesi zayıflamaya yardımcı. İdrar söktürücü etkisi de yine zayıflamaya yardım eder. Çayı ayrıca kronik yorgunluğa karşı faydalı.
Yarı yarıya ıspanak ile birlikte pişirilirse mide barsak gazları nedeniyle oluşan ağrılara iyi gelir bu şekilde çocuklara da verilebilir. Taze yapraklarının tahriş edici ve yakıcı etkisi yapraklar haşlandığında tamamen kaybolur ve çok besleyici bir yiyecek haline gelir. Bilinen bir yan etkisi yoktur.
Isırgan tohumunun halk arasında kansere karşı kullanımı oldukça yaygın, bağışıklık sistemini kamçılayıcı etkisinden dolayı kanserli hastaya yardımcı olur ama tek başına kanseri tedavi edemez, mucize beklememek gerekir. Ayrıca bir günde alınan ısırgan tohumu miktarı 10 gramı geçmemelidir.
Dıştan, lokal olarak, cilt bakımı ve deri temizliğinde de kullanılır. Doku sıkılaştırıcı etkisi mevcut. Etkili bir saç güçlendiricisi. Köklerinin kaynatılması sonucu elde edilen sıvı ile saçlar yıkanırsa saçları ve saç derisini canlandırır, saç kepeklenmesine ve yağlanmasına, saç dökülmesine iyi gelir.
Yoğun demlenmiş çayı ile gargara yapılırsa ağız ve dişeti iltihaplarına iyi gelir.
Uzm. Dr. Elif Güveioğlu
Daha fazla bilgi: www.elifguveloglu.com
